Από το NCI (Εθνικό Ινστιτούτο των ΗΠΑ για τον καρκίνο)

Το ιστορικό της ανακάλυψης του βελονισμού σαν συμπληρωματική μέθοδος για τον καρκίνο.

  • Το παλιότερο ιατρικό βιβλίο που γνωρίζουμε γράφτηκε στην Κίνα πριν από 4000 χρόνια και περιγράφει την χρήση του βελονισμού στην αντιμετώπιση ιατρικών προβλημάτων. Ο βελονισμός εξαπλώθηκε σε άλλες χώρες της Ασίας και του υπόλοιπου κόσμου καθώς και στην Ευρώπη από το 1700 μ.Χ. Στις ΗΠΑ χρησιμοποιείται εδώ και 200 χρόνια.
  • Η έρευνα για τον βελονισμό άρχισε στις ΗΠΑ το 1976 και είκοσι χρόνια αργότερα ο FDA (εθνικός οργανισμός φαρμάκων των ΗΠΑ) έδωσε την έγκριση για την χρήση των βελονών χαρακτηρίζοντάς τες ιατρικό εργαλείο. Πολλές παθήσεις αντιμετωπίζονται με τον βελονισμό. Στις θεραπείες για τον καρκίνο η κύρια χρήση του είναι η αντιμετώπιση των συμπτωμάτων όπως: πόνος, κόπωση, ναυτία και έμετος από την χημειοθεραπεία, απώλεια βάρους, άγχος, κατάθλιψη, αϋπνία, ανορεξία, ξηροστομία, εξάψεις προσώπου, προβλήματα των νεύρων, δυσκοιλιότητα και διάρροιες.
  • Ο βελονισμός χρησιμοποιείται σαν συμπλήρωμα μαζί με τις επίσημες θεραπείες για τον καρκίνο.

Η θεωρητική βάση πίσω από τον ισχυρισμό ότι ο βελονισμός είναι χρήσιμος για την αντιμετώπιση του καρκίνου.

Σύμφωνα με την παραδοσιακή κινέζικη ιατρική η ζωτική ενέργεια που ονομάζεται τσι (qi) ξεμπλοκάρεται κάνοντας βελονισμό σε συγκεκριμένα σημεία του δέρματος. Τα σημεία αυτά είναι οι θέσεις όπου οι μεσημβρινοί ανεβαίνουν στην επιφάνεια του δέρματος. Υπάρχουν περισσότερα από 360 σημεία στο ανθρώπινο σώμα και για κάθε πάθηση ειδικά χρησιμοποιούνται μερικά από αυτά.

Η δράση του βελονισμού στους καρκινοπαθείς.

Ο βελονισμός έχει βιολογικές επιδράσεις στα νευρικά κύτταρα, την υπόφυση και σε ορισμένα τμήματα του εγκεφάλου. Μέσω αυτών απελευθερώνονται πρωτεϊνες, ορμόνες και ουσίες που επιδρούν στο εγκέφαλο και ρυθμίζουν ορισμένες λειτουργίες του ανθρώπινου σώματος. Εικάζεται ότι με αυτόν τον τρόπο ο βελονισμός επηρεάζει την αρτηριακή πίεση και την θερμοκρασία του σώματος, αυξάνει την δύναμη του ανοσοποιητικού συστήματος και απελευθερώνει τις ενδορφίνες που αποτελούν τα φυσικά “παυσίπονα” του οργανισμού.

Ο τρόπος εφαρμογής του βελονισμού.

Βελόνες μίας χρήσεως, λεπτές σαν τρίχα τοποθετούνται στα ειδικά σημεία του σώματος. Ο θεραπευτής καθορίζει τα σημεία που θα χρησιμοποιηθούν για το πρόβλημα που προσπαθεί να αντιμετωπίσει. Οι βελόνες διεγείρονται είτε με στρίψιμο, είτε με παλινδρομική κίνηση, είτε με θερμότητα, είτε τέλος με μικρής ισχύος ηλεκτρικό ρεύμα. Υπάρχουν και άλλες μέθοδοι βελονισμού που δεν χρησιμοποιούν βελόνες.Οι ασθενείς μπορεί να αισθανθούν ένα τσίμπημα που μοιάζει με βάρος ή μούδιασμα και είναι γνωστό ως τε τσι (de qi).

Κάποιες από τις τεχνικές του βελονισμού αναφέρονται εδώ:

  • Ηλεκτροβελονισμός: Παλμοί ασθενούς ηλεκτρικού ρεύματος διοχετεύονται μέσω των βελονών στα ειδκά σημεία του δέρματος.
  • Μυϊκά σημεία πόνου (trigger points): Τοποθετούνται βελόνες σε σημεία μακριά από την περιοχή του πόνου. Αυτό ονομάζεται “αναφερόμενος πόνος” και σημαίνει ότι ο πόνος δεν γίνεται αισθητός στην περιοχή της βλάβης, αλλά ακτινοβολεί μέσω των νεύρων  σε άλλη περιοχή του σώματος.
  • Βελονισμός με laser: Χρησιμοποιείται ακτίνα laser μικρής ισχύος αντί για βελόνες.
  • Acupressure: Ένας τύπος θεραπείας με μασάζ όπου τα δάκτυλα πιέζουν κάποιο σημείο βελονισμού. Έχει χρησιμοποιηθεί για να ελέγξει τα συμπτώματα του πόνου, της ναυτίας και των εμέτων.

Η έρευνα σχετικά με τον βελονισμό.

Εδώ και λίγο καιρό έχουν ξεκινήσει μελέτες πάνω στη χρήση του βελονισμού για τις θεραπείες καρκίνου και τις παρενέργειες της χημειοθεραπείας και της ακτινοθεραπείας. Μελέτες εργαστηρίου με πειραματόζωα δείχνουν ότι ο βελονισμός μειώνει τους εμέτους που προκαλούνται από την χημειοθεραπεία και ενδεχομένως ισχυροποιεί το ανσοποιητικό σύστημα κατά την διάρκεια των θεραπειών αυτών. Μελέτες σε πειραματόζωα επίσης έδειξαν ότι ο ηλεκτροβελονισμός μειώνει τον πόνο που προκαλείται από τον καρκίνο. Μελετάται επίσης η επίδραση του βελονισμού στις ανοσολογικές λειτουργίες όπως η αύξηση των αιμοσφαιρίων και η δραστηριότητα των κυττάρων natural killer (φονικά κύτταρα έναντι κυττάρων εισβολέων).

Α) Μελέτες σε ασθενείς έδειξαν ότι ο βελονισμός μείωσε την ένταση του πόνου σε μερικές περιπτώσεις. Σε μία μελέτη οι περισσότεροι ασθενείς διέκοψαν την λήψη παυσίπονων ή μείωσαν δραστικά την δόση τους. Τα ευρήματα αυτά δεν θεωρούνται ισχυρά λόγω αδυναμίας στον σχεδιασμό της μελέτης και μικρού αριθμού των συμμετεχόντων ασθενών. Χρειαζόμαστε μελέτες με αυστηρότερα επιστημονικά κριτήρια για να αποδείξουμε την επίδραση που έχει ο βελονισμός στον πόνο.

Β) Οι αναστολείς της αρωματάσης είναι ένας τύπος ορμονικής θεραπείας για τις γυναίκες που πάσχουν από ορμονοευαίσθητο καρκίνο του μαστού μετά την εμμηνόπαυση. Ενίοτε προκαλούν πόνο των αρθρώσεων και των μυών. Μία τυχαιοποιημένη μελέτη έδειξε ότι ο πραγματικός βελονισμός υπερτερεί του ψευδοβελονισμού (sham acupuncture) στην αντιμετώπιση αυτής της παρενέργειας.

Γ) Τα ισχυρότερα στοιχεία για την αποτελεσματικότητα του βελονισμού προέρχονται από μελέτες για την ανακούφιση της ναυτίας και των εμέτων. Σε πολλές κλινικές μελέτες χρησιμοποιήθηκαν διάφοροι τύποι βελονισμού και φάνηκε ότι μειώνουν τη ναυτία και τους εμέτους που προέρχονται από χημειοθεραπεία, από εγχείρηση ή από εγκυμοσύνη.

Μία μελέτη στην οποία μαζί με τον βελονισμό χορηγήθηκε και ενέσιμη βιταμίνη Β6 σε ασθενείς που έπαιρναν χημειοθεραπεία για καρκίνο των ωοθηκών έδειξε μεγάλη ανακούφιση από τους εμέτους και μάλιστα τα καλύτερα αποτελέσματα προήλθαν από τον συνδυασμό βελονισμού και βιταμίνης παρά από το κάθε ένα χωριστά.

Σε μία άλλη μελέτη με ασθενείς που υποβάλλονται σε χημειοθεραπεία, χρησιμοποιήθηκε η πίεση στον καρπό με την βοήθεια ένος νάρθηκα, σε ένα συγκεκριμένο σημείο βελονισμού. Φάνηκε ότι μειώθηκαν τόσο η ναυτία και οι έμετοι, όσο και η ποσότητα των φαρμάκων – που πήραν για τον σκοπό αυτό οι ασθενείς.

Άλλη μελέτη σε ασθενείς υπό ακτινοθεραπεία έδειξε ότι τόσο o κανονικός βελονισμός, όσο και ο ψευδοβελονισμός (sham acupuncture) μείωσε την ναυτία και τους εμέτους σε σύγκριση με τη συνηθισμένη θεραπεία.

Δ) Η ορμομονοθεραπεία που λαμβάνουν γυναίκες με καρκίνο μαστού και άνδρες με καρκίνο του προστάτη προκαλεί μερικές φορές εξάψεις στο πρόσωπο (hot flashes), που δείχνουν να μειώνονται με τον βελονισμός σύμφωνα με κάποιες μελέτες.

Ε) Η σχετιζόμενη με τον καρκίνο κόπωση επίσης έχει μελετηθεί όπου φάνηκε ότι ο πραγματικός βελονισμός υπερτερεί του ψευδοβελονισμού ή της συμβουλευτικής θεραπείας.

ΣΤ) Η ακτινοθεραπεία στην οποία υποβάλλονται ασθενείς που πάσχουν από καρκίνο του ρινοφάρυγγα, της κεφαλής ή του τραχήλου έχει ως παρενέργεια την ξηροστομία. Εκεί μελετήθηκε η επίδραση του βελονισμού. Δύο μελέτες συνέκριναν το βελονισμό με την συνηθισμένη θεραπεία και βρήκαν ότι υπερτερεί ως προς την έκκριση και την ποσότητα του σάλιου μειώνοντας έτσι το σύμπτωμα. Συγκρινόμενος με την συνηθισμένη θεραπεία ο βελονισμός προκαλεί μεγάλη βελτίωση στην ξηροστομία που προκαλείται από την ακτινοθεραπεία. Μία μελέτη επικεντρώθηκε στο μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα του βελονισμού. Φάνηκε ότι οι ασθενείς είχαν σημαντικά μεγαλύτερη ποσότητα σάλιου έξι μήνες μετά το βελονισμό σε σχέση με πριν. Όσοι συνέχισαν τον βελονισμό είχαν αυξημένη ποσότητα σάλιου για τρία τουλάχιστον χρόνια σε σύγκριση με όσους δεν συνέχισαν.

Ζ) Οι μελέτες του βελονισμού στον καρκίνο επικεντρώνονται στον έλεγχο των συμπτωμάτων από την νόσο ή τις παρενέργειες από την χημειο – και ακτινο – θεραπεία, στις οποίες περιλαμβάνονται: απώλεια βάρους, βήχας, αιμόπτυση, άγχος, κατάθλιψη, προβλήματα ομιλίας, απόφραξη οισοφάγου, λόξυγγας, οίδημα στα χέρια ή τα πόδια. Οι μελέτες δείχνουν ότι σε πολλούς ασθενείς η θεραπεία με βελονισμό είτε μείωσε, είτε εμπόδισε τα συμπτώματα  να χειροτερέψουν.

Οι παρενέργειες του βελονισμού

Έχουν αναφερθεί λίγες επιπλοκές. Προβλήματα μπορεί να δημιουργηθούν με την χρήση μη αποστειρωμένων βελονών ή από την τοποθέτηση τους σε λάθος σημεία ή από τις κινήσεις του ασθενή ή από ελαττωματικές βελόνες. Αναφέρονται πόνος, κούραση, ζάλη και υπνηλία. Καθώς και λοιμώξεις. Επειδή η χημειοθεραπεία και η ακτινοθεραπεία εξασθενούν το ανοσοποιητικό σύστημα θα πρέπει να ακολουθείται ένα πρωτόκολλο αυστηρής καθαριότητας των βελονών. Ο θεραπευτής θα πρέπει να είναι πιστοποιημένος και να χρησιμοποιεί βελόνες μίας χρήσεως για κάθε ασθενή.

Η έγκριση του βελονισμού από τον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκου των ΗΠΑ (FDA)

Ο FDA έχει εγκρίνει την χρησιμοποίηση των ειδικών βελονών από εξειδικευμένους θεραπευτές το 1996. Απαιτεί την χρήση αποστειρωμένων μη τοξικών βελονών από εξειδικευμένους θεραπευτές και μόνον. Περισσότερες από 40 πολιτείες έχουν θεσπίσει νόμους σχετικά με την θεραπεία του βελονισμού.