Trigger Points (Σημεία μυοπεριτοναϊκού πόνου)

Δείτε και τα “Σχεδιαγράμματα των trigger points”

Κλινική εικόνα

Συμπτώματα

Σχήμα 1. Ένα σημείο τρίγγερ στον τραπέζιο μυ προκαλεί πόνο στον αυχένα και την κροταφική περιοχή.

Βαθύς πόνος που συνοδεύεται από δυσκαμψία και περιορισμό της κινητικότας. Ο πόνος ακτινοβολεί σε μία ζώνη που έχει συγκεκριμένη κατανομή. Το σημείο trigger μπορεί να ευρίσκεται εκτός της ζώνης του πόνου. Για παράδειγμα το σημείο τρίγγερ του τραπέζιου μυός ακτινοβολεί τον πόνο στον αυχένα και το κεφάλι (σχήμα 1). Tα σημεία τρίγγερ προκαλούν πόνο με συγκεκριμένη κατανομή. Έτσι μπορούμε να τα ανιχνεύσουμε πιο εύκολα αν έχουμε λεπτομερή περιγραφή της περιοχής του πόνου από τον ασθενή. Η ένταση του πόνου παρουσιάζει αυξομειώσεις.

Συχνά η κατανομή του πόνου θυμίζει τους μεσημβρινούς του παραδοσιακού βελονισμού. Για παράδειγμα το σημείο trigger του τραπέζιου μυός αντιστοιχεί στο παραδοσιακό σημείο ΧΚ21 και η κατανομή του πόνου συμπίπτει με την πορεία του μεσημβρινού της Χοληδόχου Κύστεως.

Συχνά ο πόνος μιμείται τον πόνο της οστεοαρθρίτιδας, η οποία συχνά συνυπάρχει με τα σημεία trigger. Η κατανομή του πόνου μπορεί να αποκαλύψει τη θέση του trigger point. Υπάρχουν κάποιες στάσεις που ανακουφίζουν το πόνο και άλλες που τον επιδεινώνουν.

Ιστορικό

Απότομη εμφάνιση του πόνου υποδηλώνει ότι προηγήθηκε κάκωση ή τραυματισμός των μυών που είναι υπεύθυνοι. Όταν ο πόνος είναι χρόνιος πιθανώς ευθύνονται οι συνθήκες εργασίας του ασθενούς. Οι παράγοντες που επιδεινώνουν ή ανακουφίζουν τον πόνο μπορεί να μας βοηθήσουν να προσδιορίσουμε τους μύες που περιέχουν τα σημεία trigger. Ο πόνος που οφείλεται σε trigger points επιδεινώνεται σε περιόδους άγχους και ψυχολογικής πίεσης, καθώς και με τον ψυχρό καιρό. Αντιθέτως το ζεστό νερό μπορεί να ανακουφίζει τον πόνο.

Τα σημεία trigger προκαλούν και άλλα συμπτώματα πλην του πόνου. Ένα σημείο τρίγγερ στο στερνοκλειδομαστοειδή μπορεί να προκαλεί ζάλη και αστάθεια αντί για πόνο.

apioeidis

Σχήμα 2. Σημεία τρίγγερ στον απιοειδή μυ προκαλούν πίεση του ισχιακού νεύρου και μούδιασμα στην έξω επιφάνεια της κνήμης.

Τα σημεία τρίγγερ συνοδεύονται από βράχυνση και σπασμό του μυός, ο οποίος μπορεί να ασκεί πίεση σε κάποιο νεύρο, με ανάλογα συμπτώματα. Για παράδειγμα, ένα σημείο trigger στον απιοειδή μύ, μπορεί να πιέζει το ισχιακό νεύρο, καθώς αυτό διέρχεται από το ισχιακό τρήμα, με αποτέλεσμα να προκαλούνται συμπτώματα όπως μούδιασμα στην έξω πλευρά της κνήμης. (Σχήμα 2)

Σημεία τρίγγερ και σπονδυλικός πόνος

Τα ΤΡ (trigger points) προκαλούν συχνά πόνο στην σπονδυλική στήλη ή στους παρασπονδυλικούς μυς Ο πόνος μπορεί να οφείλεται αποκλειστικά στα ΤΡ ή σε κάποια άλλη αιτία (πχ κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου).

Πολλές μυϊκές ομάδες που βρίσκονται κατά μήκος και δίπλα στη σπονδυλική στήλη (παρασπονδυλικοί μύες) “φιλοξενούν” τα σημεία τρίγγερ που είναι υπεύθυνα για τον οσφυϊκό πόνο (οσφυαλγία). Αυτές οι μυϊκές ομάδες είναι: οι πολυσχιδείς μύες, οι λαγονοπλευρικοί (iliocstalis) μύες, ο τετράπλευρος οσφυϊκός και ο απιοειδής (που ευρίσκεται στην περιοχή του γλουτού).

Ο αυχενικός πόνος οφείλεται στα σημεία τρίγγερ που “φιλοξενούνται” στους αυχενικούς μυς ή στους μυς της ωμικής ζώνης όπως ο τραπέζιος.

Πολλές φορές ο πόνος των ΤΡ αποδίδεται λανθασμένα σε “εκφυλιστικές αλλοιώσεις” της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης.

 Διάγνωση

Χαρακτηριστικά των τρίγγερ Points.

  • Ο πόνος παρουσιάζει αυξομοιώσεις.
  • Υπάρχει μία δεσμίδα μυϊκών ινών (εντός του μυός) ιδιαίτερα σκληρή κατά την ψηλάφηση.
  • Υπάρχει μία ιδιαίτερα ευαίσθητη περιοχή μέσα στην σκληρή δεσμίδα των μυϊκών ινών.
  • Πιέζοντας αυτήν την ευαίσθητη περιοχή, προκαλείται πόνος που έχει τους ίδιους χαρακτήρες και την ίδια επέκταση με τον πόνο για τον οποίο παραπονείται ο ασθενής.
  • Ο πόνος περιορίζει την έκταση του μυός.

 Ψηλάφηση

Τα σημεία τρίγγερ τα εντοπίζουμε με την ψηλάφηση των μυών.

Η ψηλάφηση γίνεται σύροντας ελαφρά τα δάκτυλα εγκάρσια (και όχι κατά μήκος) πάνω από την επιφάνεια του μυός.

Η θέση του ασθενούς πρέπει να είναι τέτοια ώστε ο υπό εξέταση μυς να ευρίσκεται υπό μερική τάση. Ο ασθενής πρέπει να νοιώθει άνετα και να είναι ήρεμος.

Παραδείγματα: Ο μείζων θωρακικός μυς, στο πρόσθιο τοίχωμα της μασχάλης, μπορεί να ψηλαφηθεί μόνο όταν το σύστοιχο άνω άκρο βρίσκεται σε θέση απαγωγής.

Ο τετράπλευρος οσφυϊκός μπορεί να ψηλαφηθεί όταν ο ασθενής βρίσκεται ξαπλωμένος σε πλάγια θέση με την πάσχουσα πλευρά προς τα επάνω. Το σύστοιχο κάτω άκρο είναι ελφρά τεντωμένο προς τα πίσω, ενώ το σύστοιχο άνω άκρο είναι τεντωμένο πάνω από το κεφάλι. Έτσι αυξάνεται η απόσταση της ανάμεσα στις πλευρές και την λαγόνια ακρολοφία.

Ο μυς που ψηλαφάμε πρέπει να βρίσκεται υπό μέτρια τάση. Να μην είναι ούτε χαλαρός, ούτε τεντωμένος.

psilafisi

Σχήμα 3. Επίπεδη ψηλάφηση και ψηλάφηση pincer.

Υπάρχουν δύο τρόποι ψηλάφησης: επίπεδη και σαν λαβίδα (pincer), (δες σχήμα). Η επίπεδη ψηλάφηση είναι κατάλληλη για τους περισσότερους μυς (ο τετράπλευρος οσφυϊκός ή ο μείζων θωρακικός, στο μεσαίο τμήμα του). Η ψηλάφηση σαν λαβίδα (pincer) γίνεται με τον μυ ανάμεσα στον αντίχειρα και στα δάκτυλα (σχήμα 3).

Ψηλαφώντας τον μυ εγκάρσια, δεν είναι δύσκολο να διακρίνουμε την σκληρή δεσμίδα μυϊκών ινών και να αναζητήσουμε στη συνέχεια το σημείο ευαισθησίας μέσα στην δεσμίδα. Ασκούμε ελαφρά πίεση για πέντε δευτερόλεπτα και ρωτάμε τον ασθενή τι νοιώθει. Η καλύτερη απάντηση που μπορεί να δώσει ο ασθενής είναι ότι αισθάνεται πόνο, που είναι ίδιος με τον πόνο για τον οποίο μας επισκέπτεται.

Αν ασκήσουμε ισχυρή πίεση μπορεί να χειροτερέψει ο πόνος.

 Δυσκολίες στην ψηλάφηση των trigger points

Στους βαθύτερα ευρισκόμενους μυς, όπως ο απιοειδής, τα σημεία trigger δεν είναι προσβάσιμα. Στις περιπτώσεις αυτές βασιζόμαστε στο ιστορικό και την φυσική εξέταση του ασθενούς. Ενδεικτικά ευρήματα είναι ο περιορισμός της κινητικότητας και η αδυναμία του μυός.

Τα σημεία τρίγγερ εντοπίζονται συνήθως ετερόπλευρα. Έτσι μπορούμε να συγκρίνουμε τις δύο πλευρές του σώματος για τα ανωτέρω ευρήματα.

Η ψηλάφηση των μυών είναι δύσκολη σε παχύσαρκους ασθενείς.

Τα σημεία τρίγγερ εμφανίζονται συγχρόνως σε πολλούς γειτονικούς μύες.

Υπάρχουν σημεία που είναι ευαίσθητα στην πίεση, αλλά δεν αποτελούν σημεία τρίγγερ. Η διαφορά είναι ότι θα πρέπει να υπάρχει (και να ψηλαφάται) η σκληρή δεσμίδα μυϊκών ινών εντός του μυός.

Η αναζήτηση των σημείων trigger γίνεται ευκολότερη με την εξάσκηση και την πρακτική εφαρμογή.

 Υπάρχουν τέσσερις τρόποι εφαρμογής βελονισμού στα ΤΡ (trigger points)

ventallia

Σχήμα 4. Η βελόνα μετακινείται δίκην βεντάλιας εντός του μυός. Δεν βγάζουμε την βελόνα έξω από το σημείο εισόδου της στο δέρμα.

1.Εισάγουμε την βελόνα βαθιά, απευθείας μέσα στο σημείο τρίγγερ. Με αυτόν τον τρόπο έχουμε ένα γρήγορο και άμεσο αποτέλεσμα, ιδίως όταν τα σημεία τρίγγερ έχουν εμφανιστεί προσφάτως και δεν είναι χρονίζοντα. Προϋποθέτει καλή γνώση της ανατομίας της περιοχής προς αποφυγή βλάβης. Συχνά δεν καταφέρνουμε να εντοπίσουμε το ΤΡ με την πρώτη εισαγωγή της βελόνας και χρειάζονται αρκετές ωθήσεις της βελόνας – σαν βεντάλια (χωρίς να βγάζουμε την βελόνα από το σημείο εισαγωγής της στο δέρμα). (Σχήμα 4).

2. Εισάγουμε την βελόνα επιφανειακά στους ιστούς πάνω από το ΤΡ. Χρειάζονται αρκετές συνεδρίες και σε κάθε μία πρέπει να εντοπίζουμε όλα τα σημεία trigger.

Η μέθοδος αυτή δεν έχει παρενέργειες και την αποδέχονται ευχαρίστως οι ασθενείς.

Είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν τα ΤΡ βρίσκονται σε περιοχές που η εν τω βάθει τοποθέτηση της βελόνας είναι επικίνδυνη, όπως ο τράχηλος ή η περιοχή επί τα έσω της ωμοπλάτης.

3. Η τοποθέτηση βελονών στα σημεία του κλασσικού κινέζικου βελονισμού φαίνεται ότι έχει  κάποιο αποτέλεσμα στην θεραπεία των ΤΡ.

4. Ηλεκτροβελονισμός. Χρησιμοποιείται κυρίως για τα ΤΡ που συνοδεύουν χρόνιες καταστάσεις. Τοποθετούμε μία βελόνα πάνω στο σημείο τρίγγερ και μία δεύτερη μερικά εκατοστά πιο δίπλα, κατά μήκος της σκληρής μυϊκής δεσμίδας, μέσα στην οποία περιέχεται το σημείο τρίγγερ. Συνδέουμε τις βελόνες με ρεύμα χαμηλής έντασης.

 Μετά το πέρας της συνεδρίας ζητάμε από τον ασθενή να κινήσει το πάσχον τμήμα, καθ’ όλο το εύρος της κίνησής του. Έτσι επιτυγχάνεται ήπιο stetching (τάση, τέντωμα) του προσβεβλημένου μυός. Αυτό βοηθά στην απενεργοποίηση των σημείων τρίγγερ.

Ο ασθενής θα πρέπει να αποφύγει την φόρτιση του μυός κατά τις επόμενες ημέρες.

Μετά τη συνεδρία και για τις επόμενες ώρες, είναι πιθανό να εμφανιστεί ευαισθησία και πόνος στα σημεία της θεραπείας. Αυτό θα υποχωρήσει χρησιμοποιώντας ζεστά επιθέματα, ζεστό μπάνιο ή ελαφρά παυσίπονα.

 Οι γνώσεις μας για την θεραπεία των ΤΡ (trigger points) βασίζονται στην κλινική εμπειρία. Η έρευνα για το θέμα αυτό είναι περιορισμένη.

Άλλοι ερευνητές χρησιμοποιούν για την θεραπεία των σημείων τρίγγερ, ένεση με τοπικό αναισθητικό, φυσιολογικό ορό, κορτιζόνη ή botox, χωρίς να έχουν επιτύχει κάποιο πλεονέκτημα έναντι του βελονισμού.

 Πρόγνωση

Όταν τα σημεία μυοπεριτοναϊκού πόνου (trigger points) περιορίζονται σε έναν μόνο μυ, έχουν πρόσφατη έναρξη και δεν είναι ιδιαίτερα ενεργά, απαντούν γρήγορα στην θεραπεία, ακόμα και με μία συνεδρία βελονισμού. Αντίθετα όταν υπάρχουν πολλά ΤΡ σε ολόκληρη ομάδα μυών και χρονολογούνται από καιρό (πάνω από έξι μήνες) είναι πιθανό ότι θα χρειαστούν επαναλαμβανόμενες συνεδρίες για αρκετές εβδομάδες. Ο ασθενής θα πρέπει να εκτελεί ασκήσεις stretching, να αποφεύγει την έκθεση στο κρύο και να προσπαθήσει να αλλάξει τον τρόπο και τη στάση της εργασίας του έτσι ώστε να μην φορτίζεται υπερβολικά η ομάδα των μυών που έχουν προσβληθεί.

Μετά τις θεραπείες με βελονισμό υπάρχει σημαντική βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών, που πάσχουν από το μυοπεριτοναϊκό σύνδρομο. Ο πόνος, ο περιορισμός της φυσικής δραστηριότητας και οι διαταραχές του ύπνου υποβαθμίζουν την ποιότητα της ζωής των πασχόντων. Η ευνοϊκή επίδραση του βελονισμού απαλλάσσει τους πάσχοντες από τα συμπτώματά τους και προσθέτει αίσθηση ευεξίας στην καθημερινότητά τους.

Περίληψη

Τα ΤΡ εμφανίζονται όταν τραυματίζεται ο μυς  ή η μυϊκή περιτονία.

Η διάγνωση των ΤΡ δεν γίνεται πάντα έγκαιρα λόγω έλλειψης ενημέρωσης.

Το αίτιο των ΤΡ είναι ο τραυματισμός του μυός ή η χρόνια βλάβη που προκαλείται από κακή στάση του σώματος ή επαναλαμβανόμενη μυϊκή δραστηριότητα. Το ψυχικό στρες παίζει επίσης κάποιο ρόλο στην διαιώνιση του προβλήματος.

Ο λόγος που οι ασθενείς επισκέπτονται τον γιατρό είναι ο πόνος, ο οποίος μπορεί να είναι οξύς ή χρόνιος. Συχνά συνυπάρχει δυσκαμψία.

Η κατανομή του πόνου είναι χαρακτηριστική για κάθε ξεχωριστό σημείο τρίγγερ, πράγμα που βοηθάει στην ανεύρεσή του, από τον θεραπευτή.

Ο σπονδυλικός πόνος συνοδεύεται συχνά από την παρουσία σημείων τρίγγερ, που μπορεί να συνυπάρχουν με άλλες παθολογικές καταστάσεις.

Η διάγνωση ενός σημείου τρίγγερ γίνεται με την ψηλάφηση της σκληρής δεσμίδας μυϊκών ινών, κατά μήκος του προσβεβλημένου μυός. Με την πίεση του σημείου προκαλείται πόνος, που αναγνωρίζεται από τον ασθενή ως “ο πόνος του”.

 Επιστροφή στα περιεχόμενα